Sgiliau Digidol Elusennau: Beth mae Adroddiad 2026 yn ei olygu i Gymru

Dyblodd cyfranogiad yn Adroddiad Sgiliau Digidol Elusennau eleni yng Nghymru, gyda 127 o elusennau yng Nghymru yn cymryd rhan. Mae'r sampl fwy hwn yn rhoi ein ciplun cliriaf eto o ble mae technoleg ddigidol yn datblygu yng Nghymru - a lle mae timau'n teimlo'r straen. 

Dyma gipolwg cyflym ar y canfyddiadau craidd a sut gall Newid gefnogi eich camau nesaf. 

Hyderus gyda'r Hanfodion, Aneglur ynghylch Cyfeiriad 

Mae elusennau Cymru yn dangos hyder cryf mewn cydymffurfiaeth ac offer gweinyddol o ddydd i ddydd: 

• GDPR a Diogelu Data: Mae 82% yn teimlo'n hyderus. 
• Offer Digidol Bob Dydd: Mae 70% yn eu defnyddio'n gyfforddus mewn gwaith bob dydd. 
• Seiberddiogelwch: Mae 67% yn teimlo'n ddiogel (er bod hyn yn gostwng i 55% ar gyfer elusennau bach). 

...ond strategaeth a dylunio gwasanaethau yw'r prif rwystrau o hyd: 

• Dim ond 38% o elusennau Cymru (a dim ond 21% o elusennau bach) sydd â strategaeth ddigidol ffurfiol. 
• Mae 79% o elusennau bach yn disgrifio eu hunain fel rhai sydd yng nghamau cynnar eu datblygiad digidol o hyd. 
• Er bod 52% yn defnyddio offer digidol wrth ddarparu gwasanaethau, mae 41% yn dweud mai gweddol yn unig yw eu sgiliau yn y maes hwn. Dim ond 35% sy'n teimlo'n hyderus wrth gynnal ymchwil defnyddwyr. 

Beth Mae Hyn yn ei Olygu'n Ymarferol: Mae'r rhan fwyaf o elusennau'n credu eu bod yn deall y pethau sylfaenol o ddydd i ddydd, fel e-bost, cydymffurfio a chyfarfodydd ar-lein. Y peth anoddaf yw camu'n ôl i weld sut gall technoleg ddigidol wneud gwasanaethau a gwaith bob dydd yn fwy llyfn i'w rhedeg ar gyfer timau mewnol a'r bobl maen nhw'n eu cefnogi. 

Mantais Cymru: Profiad Bywyd a Daearu Cymunedol 

Mae elusennau Cymru yn sefyll allan o’u cymharu â chyfartaledd y DU gyfan drwy eu cysylltiad cymunedol cryf: 

• Mae 47% o elusennau bach yng Nghymru yn dweud eu bod yn cael eu harwain yn uniongyrchol gan bobl sydd â phrofiad bywyd o'r materion maen nhw'n mynd i'r afael â nhw, sy'n uwch o lawer na chyfartaledd y DU o 32% ar gyfer elusennau bach. 
• Mae 69% o elusennau Cymru yn tynnu sylw at adrodd straeon a phrofiad bywyd fel blaenoriaeth cyfathrebu allweddol, gan godi i 87% ar gyfer elusennau mawr. Mae hynny'n fwy na dwbl cyfartaledd y DU o 34%. 

Beth Mae Hyn yn ei Olygu'n Ymarferol: Mae elusennau Cymru yn dangos ymrwymiad cryf i'r cymunedau y maent yn eu gwasanaethu a dealltwriaeth ohonynt. Fodd bynnag, dim ond 35% o elusennau Cymru sy'n dweud eu bod yn teimlo'n hyderus yn cynnal ymchwil defnyddwyr, gyda llawer yn nodi diffyg amser, sgiliau a chyllideb.Heb y cam hwn, mae'n anodd meithrin dealltwriaeth wirioneddol o'r hyn sydd ei angen ar bobl, gan ei gwneud yn anoddach dylunio offer, cynnwys, cymorth a gwasanaethau sy'n gweithio go iawn. 

AI yng Nghymru: Symud o Arbrofi i Arbenigedd 

Mae'r defnydd o ddeallusrwydd artiffisial yn cynyddu'n gyflym, er bod llawer o elusennau'n mynegi'r angen am arweiniad cliriach a hyfforddiant strwythuredig: 

• Mae 82% o ymatebwyr Cymru yn dweud eu bod yn defnyddio offer deallusrwydd artiffisial mewn rhyw ffordd, o'i gymharu â chyfartaledd yr arolwg ledled y DU o 79%. 
• Mae 60% yn dweud bod diffyg sgiliau mewnol ac arbenigedd technegol yn rhwystr allweddol (sy'n gyfartal ar draws elusennau mawr a bach). 
• Mae 84% o elusennau mawr yn dweud bod ganddynt bolisi deallusrwydd artiffisial ar waith, o'i gymharu â 48% o elusennau bach. 
• Hyfforddiant deallusrwydd artiffisial ar draws y sector i staff a gwirfoddolwyr (67%) yw'r hyn y mae elusennau'n dweud sydd ei angen fwyaf, ochr yn ochr â hyfforddiant i arweinwyr ac ymddiriedolwyr (57%). 

Beth Mae Hyn yn ei Olygu'n Ymarferol: Er bod aelodau tîm yn arbrofi fwyfwy gyda deallusrwydd artiffisial cynhyrchiol, mae llawer o sefydliadau'n mynegi diffyg hyder, hyfforddiant a llywodraethu ffurfiol i integreiddio'r adnoddau hyn i weithrediadau craidd yn ddiogel ac yn effeithiol. 

Y Gwir Rwystrau: Amser ac Arian 

Pan ofynnwyd beth sy'n eu dal yn ôl, cyfeiriodd mudiadau'r trydydd sector yng Nghymru yn uniongyrchol at adnoddau: 

• Gwasgfa ar Gyllid: Rhwystr #1 i 62% o elusennau Cymru. 
• Diffyg Adnoddau: Mae 50% yn cael trafferth gyda chapasiti staff a lled band. 
• Diffyg Mewn Cyllid: Dim ond 30% a gafodd gyllid grant ar gyfer prosiectau neu gostau digidol eleni (yn gostwng i 25% ar gyfer elusennau bach). Gostyngiad ers 2025, pan lwyddodd 38% o elusennau Cymru i sicrhau cyllid grant digidol. 

Beth mae Elusennau Cymru'n ei Flaenoriaethu Nesaf 

Wrth edrych ar y flwyddyn i ddod, mae'r adroddiad yn awgrymu bod sefydliadau yng Nghymru yn symud eu ffocws o fabwysiadu digidol adweithiol i gydnertheddhirdymor. Yn hytrach na mynd ar drywydd offer newydd sbon, mae prif nodau'r sector yn adlewyrchu awydd clir i gryfhau sylfeini mewnol: 

• Canolbwyntio ar bobl yn gyntaf: Meithrin sgiliau digidol staff ac arweinwyr yw'r prif nod (64%, gan godi i 78% ar gyfer elusennau mawr), gan ddangos cydnabyddiaeth bod hyder digidol yn dechrau gyda diwylliant, nid dim ond systemau. 
• Gwell Data, Gwell Cyrhaeddiad: Mae gwella cyfathrebu ar-lein (59%, gan godi i 66% ar gyfer elusennau bach) a gwneud gwell defnydd o ddata (59%, gan godi i 76% ar gyfer elusennau mawr) yn amlygu newid tuag at ddangos effaith a chyfathrebu'n effeithiol â chymunedau. 
• Creu Trywydd sy'n Addas ar gyfer y Dyfodol: Mae datblygu strategaeth glir ar gyfer digidol a deallusrwydd artiffisial (56%) yn dangos bod sefydliadau'n gwybod bod angen cynllun clir arnynt i lywio drwy dechnoleg sy'n dod i'r amlwg yn ddiogel ac yn effeithiol. 

Does dim rhaid i dechnoleg ddigidol fod yn llethol. Mae ein cwrs 10 wythnos rhad ac am ddim yn rhoi'r sgiliau, y lle a'r hyder i chi wella'r ffordd mae eich sefydliad yn gweithio - boed hynny'n gwneud gwasanaethau'n haws eu defnyddio, gwella profiadau i'r bobl rydych chi'n eu cefnogi, neu symleiddio tasgau eich tîm o ddydd i ddydd. 

Gyda dim ond 3 dyddiad calendr penodol, byddwch yn symud o ddyfalu beth sydd ei angen ar eich cymuned i wybod, gan eich helpu i wneud y canlynol: 

• Datrys Her Go Iawn: Casglu adborth i fynd i'r afael â rhwystr go iawn i'r sefydliad neu syniad. 
• Dysgu trwy Wneud: Meistroli dylunio gwasanaethau er mwyn troi mewnwelediadau defnyddwyr yr offer ymarferol, arbrofi gyda digidol, a chael mynediad at adnoddau. 
• Cymorth Arbenigol: Cael mentora uniongyrchol gan arbenigwyr digidol drwy gydol y broses. 
• Datgloi Cyllid: Mae cwblhau'r cynllun yn datgloi cymhwysedd ar gyfer Cynllun Grantiau Bach Hydref 2026 Newid.

m